Γλώσσα:
Home arrow Τομείς δράσης arrow Λατινική Αμερική και Καραϊβική arrow - Αναζήτηση άρθρου arrow Κολομβία arrow Αποστολή της ΕΕΔΔΑ στην Κολομβία το καλοκαίρι του 2010
Αποστολή της ΕΕΔΔΑ στην Κολομβία το καλοκαίρι του 2010

Όσο δυσκολότερες οι συνθήκες σε μια χώρα, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη για αλληλεγγύη. Το ότι αυτό δεν είναι απλώς μια στερεότυπη κουβέντα φάνηκε καθαρά στα μέλη της αποστολής που έστειλε η ΕΕΔΔΑ και φέτος το καλοκαίρι στην Κολομβία.

 

Η ιστορία της Κολομβίας είναι αρκετά περίπλοκη και διαποτισμένη με τους γνωστούς αγώνες ενάντια πρώτα στην ισπανική αποικιοκρατία και μετά από την «ανεξαρτητοποίησή» της το 1810 ενάντια στους διάφορους ξένους επεμβατίες, Αμερικάνους και Ευρωπαίους. Ο ιστορικός απελευθερωτής (Libertador) είναι κι εδώ ο γεννημένος στη Βενεζουέλα Σιμόν Μπολίβαρ (1783-1830), μεγάλο σύμβολο λατινοαμερικάνικης ελευθερίας, ηρωισμού και αξιοπρέπειας.


Και αυτό το ταξίδι αποτέλεσε για τα μέλη της αποστολής μια βαθύτερη γνωριμία με μια χώρα, που έχει αποκαλεστεί από μερικούς το «Ισραήλ της Νότιας Αμερικής», επειδή είναι στην ήπειρο αυτή σχεδόν το μόνο –κι αν όχι το μόνο, τότε τουλάχιστον το πιο σημαντικό- χέρι, που απόμεινε στις ΗΠΑ με αρκετές αμερικανικές βάσεις. Εφαλτήριο προς χώρες με πιο προοδευτικές κυβερνήσεις, όπως η Βενεζουέλα και το Εκουαδόρ και με ένα αντάρτικο κίνημα για σχεδόν 50 χρόνια στα σπλάχνα της.


200 χρόνια τι;
 

Το έχουμε ξαναπεί: όταν είσαι επί τόπου τα προβλήματα μιας χώρας γίνονται πιο σαφή. Διεισδύουν πιο αποτελεσματικά στη συνείδηση παρά από μια απόσταση. Βασικός συνεργάτης της ΕΕΔΔΑ στην Κολομβία είναι η ANDAS, ο Εθνικός Σύνδεσμος Αλληλέγγυας Βοήθειας, που οργάνωσε για τα μέλη της αποστολής μια σειρά από ενδιαφέρουσες συναντήσεις με οργανώσεις και κινήματα που παλεύουν για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ειρήνη, τους πολιτικούς κρατούμενους, τα εργασιακά δικαιώματα κάτω από επικίνδυνες συνθήκες, μια και οι δολοφονίες και οι εξαφανίσεις συνδικαλιστών και αγωνιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι συχνές και ακόμα και μαζικές, όπως αποδείχθηκε πρόσφατα με την ανακάλυψη ενός ομαδικού τάφου 2.500 ατόμων στην πολιτεία Μέτα.

 

Ο πόλεμος ενάντια στο εμπόριο ναρκωτικών δίνεται και στην Κολομβία σαν πρόφαση της κρατικής τρομοκρατίας κατά του λαού, καθώς και της επιθετικότητας ενάντια σε γειτονικά κράτη, που υποτίθεται ότι στεγάζουν ή υποθάλπουν αντάρτες. Και φυσικά, η παρουσία των Ένοπλων Επαναστατικών Δυνάμεων της Κολομβίας- Στρατός του Λαού (FARC-EP), εδώ και σχεδόν 50 χρόνια δίνει αφορμή στην κυβέρνηση της χώρας να «προστατεύει» τον πληθυσμό απ’ αυτούς τους «τρομοκράτες», γεμίζοντας ασφυκτικά τη χώρα με στρατιωτικές και παραστρατιωτικές δυνάμεις.

 

Τις μέρες που ήμασταν εκεί ετοιμαζόταν η Κολομβία για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ανεξαρτησία. Εδώ, όμως, φάνηκαν οι δύο Κολομβίες. Ενώ ο επίσημος εορτασμός παρουσίαζε μια Κολομβία εδώ και 200 χρόνια ανεξάρτητη με έναν Σιμόν Μπολίβαρ σαν έναν από τους συντελεστές της απελευθέρωσης (στην έκθεση για τη ζωή του στο Εθνικό Μουσείο στην πρωτεύουσα Μπογοτά γινόταν πιο πολύ λόγος για το πώς από τη φυσιογνωμία μπορείς να καταλάβεις το γεννημένο ήρωα!), η άλλη Κολομβία –αυτή των προοδευτικών κινημάτων και του Κομμουνιστικού Κόμματος- άδραξε την ευκαιρία να προβάλει τη θέση, ότι πρέπει να ενταθεί η πάλη για μια πραγματικά απελευθερωμένη Κολομβία, απελευθερωμένη από τον ντόπιο και σύγχρονο ξένο δυνάστη, τη «Δεύτερη Ανεξαρτησία». Αυτή η άποψη αντιστοιχεί πιο πολύ στο όραμα του ίδιου του Μπολίβαρ, αυτού του «Τζορτζ Ουάσινγκτον της Νότιας Αμερικής», όπως έχει αποκαλεστεί- ο οποίος πέθανε απογοητευμένος. Μόλις είχε παραιτηθεί από την προεδρία της νεοσύστατης Δημοκρατίας της Κολομβίας (που περιλάμβανε τα εδάφη που είναι σήμερα το Εκουαδόρ, ο Παναμάς, η Βενεζουέλα και η Κολομβία), η χώρα σύντομα επέστρεψε σε μια ταξική δομή με τους κατοίκους ισπανικής και πορτογαλικής καταγωγής να έχουν τον πλούτο και την εξουσία.

 

Στις 19, 20 και 21 Ιουλίου, λοιπόν, πραγματοποιήθηκε η Πατριωτική Πορεία για την Ανεξαρτησία, που ακολούθησε για τρεις μέρες τη διαδρομή του Σιμόν Μπολίβαρ στην πολιτεία Μπογιακά, όπου είχαν γίνει και οι τελευταίες αποφασιστικές μάχες με τους Ισπανούς. Στην πολιτεία αυτή υπάρχει ένα εντυπωσιακό μνημείο για τον έφιππο λαϊκό στρατό του Μπολίβαρ, δηλαδή χωρικοί που δεν είχαν καν ρούχα και όπλα και πήγαν με ό,τι είχαν και δεν είχαν παλεύοντας στο πλευρό του Απελευθερωτή νικώντας τους Ισπανούς. Κοινωνικές, φοιτητικές, λαϊκές, συνδικαλιστικές οργανώσεις,  χωρικοί, ιθαγενείς, Αφροκολομβιανοί,  γυναίκες, εργαζόμενοι, περιπλανώμενοι πωλητές κλήθηκαν να συμμετάσχουν στην πατριωτική αυτή πορεία ξεκινώντας από πολλά μέρη της χώρας και καταλήγοντας στην πρωτεύουσα. Η Μπολιβαριανή Πατριωτική Ένωση τους κάλεσε όλους «στα πλαίσια της βορειοαμερικανικής στρατιωτικής εισβολής στο κολομβιανό έδαφος, των απάτριδων  αποικιοκρατικών  εορτασμών για τους βασιλιάδες της Ισπανίας, καθώς και μέσα στα πλαίσια του επίσημου σφετερισμού των εορτασμών από εκείνους που εγκατέλειψαν τη διαδικασία χειραφέτησης της χώρας, που ξεκίνησε εδώ και 200 χρόνια».

 

Η έκκληση ανέφερε επίσης την ανάγκη να ακουστεί ξανά η φωνή της απελευθέρωσης σε κάθε γωνιά της χώρας, που σώπασε για 200 χρόνια, και να ενωθούν οι πληθυσμοί της Καραϊβικής, των Άνδεων και των πεδιάδων. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, που γιόρταζε επιπλέον τα 80 χρόνια από την ίδρυσή του, μιλούσε στην έκκλησή του για τη Δεύτερη Ανεξαρτησία, την πραγματική δηλαδή. Αστυνομία και κυβερνητικός στρατός «συνόδευαν» ασφυκτικά όλες τις εκδηλώσεις...


Έγκλημα χωρίς τιμωρία
 

Αυτός είναι ο τίτλος μιας έκδοσης του Εθνικού Κινήματος των Θυμάτων των Κρατικών Εγκλημάτων (MOVICE). Αφορμή ο νόμος 975 του 2005, που ονομάστηκε «Δικαιοσύνη και Ειρήνη.» Μια έκδοση που αποκαλύπτει το φοβερό σύμπλεγμα κυβέρνησης, παραστρατιωτικών, εμπόρων ναρκωτικών, επίσημου στρατού στα ατέλειωτα εγκλήματα κατά του λαού της χώρας, που δεν μειώθηκαν καθόλου μετά από το νόμο αυτό. Στην έκδοση συνετέλεσαν πέρα από το προαναφερόμενο κίνημα και το Ίδρυμα Αλληλεγγύης με τους Πολιτικούς Κρατούμενους, και η Συλλογική Εταιρία των Δικηγόρων, οργανώσεις που κάνουν έναν σπουδαίο και επικίνδυνο αγώνα για την αποκάλυψη των εγκλημάτων του κολομβιανού κράτους κατά του λαού του. Η Κολομβία ανήκει στις 10 χώρες του κόσμου, που βρίσκονται υπό την εξέταση της Εισαγγελίας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η έκδοση, ένας απολογισμός της εφαρμογής του «Νόμου περί της Δικαιοσύνης και της Ειρήνης», αποκαλύπτει το μεγάλο έγκλημα χωρίς τιμωρία των τελευταίων δεκαετιών.

 

Ένα άλλο κραυγαλέο «πρόβλημα», που γιγαντώνεται στην Κολομβία, είναι αυτό του ξεριζωμένου ή εκτοπισμένου πληθυσμού, των desplazados. Χωρικοί από όλη τη χώρα διώχνονται από παραστρατιωτικούς με τη βία (όχι σπάνια σκοτώνονται) από τα χωράφια τους, τα οποία τα χρειάζονται μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες για εκμετάλλευση. Έτσι, για παράδειγμα,  η εταιρία  EMGESA S.A., που παράγει και εμπορεύεται ηλεκτρική ενέργεια, κάνει μελέτες για ένα υδροηλεκτρικό πρόγραμμα, που αφορά τα ύδατα του ποταμού Σουμαπάς και αυτό θα προκαλέσει τον εκτοπισμό του πληθυσμού των εκεί χωριών, θα πλήξει αρχαιολογικούς τόπους και το οικοσύστημα και οδηγεί στην ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των υδάτων. Παρ’ όλο το φόβο, ο πληθυσμός προσπαθεί να οργανωθεί για να σταματήσει το αίσχος. Παραβρεθήκαμε σε μία τέτοια εκδήλωση, όπου εκπρόσωποι και πολύς λαός από τα χωριά της περιοχής κατάθετε τις εμπειρίες του και συντόνιζε τη δράση του.


Ξεριζωμός
 

Μια τριήμερη επίσκεψη στην Καρταχένα, πόλη στην Καραϊβική στο βορρά της χώρας, μας αποκάλυψε τη φρίκη της μοίρας των εκτοπισμένων. Σε μια έκταση λίγο έξω από την πόλη «μένουν» στις πιο απάνθρωπες συνθήκες, μέσα στις λάσπες, τα λιμνάζοντα νερά και τα «σπίτια» από χαρτόνι ή ο,τιδήποτε υλικό υπάρχει. Εικόνες, που τις βλέπουμε τακτικά στις οθόνες μας, όταν για άλλη μια φορά στον «Τρίτο Κόσμο» λασποπλημμύρες παρασύρουν ολόκληρους τέτοιους συνοικισμούς κάνοντας τους ήδη ξεριζωμένους ακόμα πιο άστεγους. Απόλυτη ένδεια και εξαθλίωση. Πέρασαν από το νου μας τα λόγια του Ναζίμ Χικμέτ: «Αν είναι ο λάκκος σου βαθύς χρέος σου μόνος σου να σηκωθείς...» Εκεί είναι ακριβώς το πρόβλημα, γιατί στην απόλυτη φτώχεια η στροφή προς το Χριστό είναι παντού παρούσα....Εκκλησιαστικές οργανώσεις εκμεταλλεύονται την ανάγκη του ανθρώπου για παρηγοριά αντί να ξεσηκωθεί σε μια χώρα, μάλιστα, που διαθέτει ένοπλες αντάρτικες δυνάμεις. Και πάλι ήρθαν στο νου μας τα λόγια ενός ποιητή. Αυτή τη φορά του Βάρναλη: «Δεν δίνω λέξες παρηγόριας, αλλά μαχαίρι σ’ ολονούς....»

 

Η πόλη Καρταχένα ιδρύθηκε το 1533 και αποτελούσε σημαντικό κομμάτι της ισπανικής αμυντικής στρατηγικής. Στις αρχές του 17ου αιώνα η πόλη απόκτησε μαζί με τη Βερακρούς του Μεξικού το μονοπώλιο του δουλεμπορίου της Καραϊβικής. Το πρώτο καράβι με σκλάβους έφτασε το 1564 και πάνω από 1 εκατομμύριο μαύροι σκλάβοι μεταφέρθηκαν εκείνη την εποχή από την Αφρική για να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη της ισπανικής αυτοκρατορίας. Η ιστορία αφήνει τα σημάδια της. Η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού της Καρταχένας είναι απόγονοι αυτών των σκλάβων. Ήταν από τις πρώτες πόλεις που διακήρυξαν το 1810 την ανεξαρτησία τους από την Ισπανία.

 

Στην Καρταχένα, επίσης, ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως δημοσιογράφος ο παγκοσμίως γνωστός συγγραφέας Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες.

Όπως και σε προηγούμενες αποστολές, έτσι και σ’ αυτό το ταξίδι η εκτίμηση για την ΕΕΔΔΑ και το κύρος της ήταν φανερό. Που σημαίνει ότι η αλληλεγγύη είναι ένα έργο που δεν πρέπει καθόλου να υποτιμηθεί.

< Προηγούμενα